Trwa ładowanie...

 

Trwa zapisywanie na newsletter...

Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS)

Podstawowe informacje o Europejskim Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych

Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS) został utworzony przez Komisję Europejską i Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) w celu uruchomienia inwestycji o wartości 500 mld EUR. Jego zadaniem jest zapewnienie gwarancji dla finansowania projektów potrzebnych danej gospodarce bądź społeczeństwu, realizowanych przede wszystkim przez sektor prywatny oraz w niektórych obszarach gospodarczych przez sektor publiczny. Poprzez zwiększenie zdolności do ponoszenia ryzyka, możliwe jest uruchomienie inwestycji długoterminowych bez konieczności angażowania środków budżetowych danego kraju i tym samym nie generując długu publicznego. Początkowy budżet EFIS wynosi 33,5 mld EUR, z czego 26 mld zostało zaangażowane z budżetu UE, a 7,5 mld przekazał EBI.  

Wsparcie EFIS udzielane jest w ramach dwóch okien:

  • „Infrastruktura i innowacje” – skierowane do długoterminowych projektów inwestycyjnych o dużej wartości
  • „MŚP i spółki o średniej kapitalizacji”, umożliwiające zwiększenie dostępu do finansowania dla podmiotów zatrudniających nie więcej niż 3 000 pracowników.

Finansowanie można uzyskać na inwestycje z różnorodnych obszarów, w tym m.in. badania i innowacje, energetykę, rozwój przedsiębiorczości, ochronę środowiska oaz  infrastrukturę społeczną i zdrowie. Inwestycje te muszą charakteryzować się podwyższonym poziomem ryzyka.

O podejściu do finansowania projektów w ramach EFIS decyduje również ich wielkość. W przypadku największych długoterminowych projektów infrastrukturalnych, których wartość wynosi – co do zasady – ponad 25 mln euro, lub projektów o charakterze innowacyjnym, EBI może angażować się w ich finansowanie w sposób bezpośredni. Natomiast w przypadku projektów mniejszych, realizowanych przez MŚP oraz spółki o średniej kapitalizacji, EBI dostarcza finansowanie poprzez współpracujących pośredników finansowych.

EFIS nie jest instrumentem bezzwrotnym (dotacją). Wsparcie przyjmuje postać instrumentu zwrotnego, np. pożyczki lub gwarancji.  

Okno infrastruktura i innowacje

Okno jest dedykowane projektom inwestycyjnym, których nakłady, co do zasady, wynoszą co najmniej 25 mln euro. Wsparcie udzielane jest bezpośrednio przez Europejski Bank Inwestycyjny.

Szczegółowe informacje nt. specyfiki tego okna oraz możliwości ubiegania się o dofinansowanie można znaleźć w zakładce Jak pozyskać EFIS?

Okno MŚP i spółki o średniej kapitalizacji

EFIS wspiera również sektor MŚP i spółek średniej kapitalizacji poprzez oferowanie przedsiębiorcom m.in. gwarancji mających na celu zwiększenie ich zdolności do ponoszenia ryzyka. Działania w tym obszarze prowadzi przede wszystkim Europejski Fundusz Inwestycyjny (EFI), będący częścią grupy EBI.

Okno to ma na celu uruchomienie preferencyjnego finansowania zwrotnego dla MŚP i spółek średniej kapitalizacji na konkretne cele wynikające z programów ramowych UE:

  • InnovFin (Horyzont 2020) - wsparcie badań naukowych i innowacyjności
  • COSME -wzmocnienie przedsiębiorczości i konkurencyjności MŚP
  • EaSI - promowanie wysokiego poziomu zatrudnienia i innowacji społecznych.

Europejski Fundusz Inwestycyjny wspiera sektor MŚP instrumentami finansowymi (wsparcie zwrotne) dostarczanymi przez sieć pośredników finansowych – funduszy inwestycyjnych, banków, funduszy leasingowych i innych. EFI nie posiada bezpośrednich relacji biznesowych z przedsiębiorstwami z sektora MŚP. W Polsce pierwszym bankiem, który rozpoczął współpracę z EFI w ramach EFIS jest Bank Gospodarstwa Krajowego.

Więcej informacji dotyczących wsparcia MŚP:

  1. Krajowy Punkt Kontaktowy ds. Instrumentów Finansowych Programów Unii Europejskiej przy Związku Banków Polskich;
  2. Bank Gospodarstwa Krajowego.

Przedłużenie EFIS do roku 2020

12 grudnia br. Parlament Europejski przyjął nowelizację rozporządzeń (UE) nr 1316/2013 oraz 2015/1017 dot. EFIS, ECDI oraz EPPI. Zmiany w szczególności dotyczą wydłużenia okresu działania EFIS do końca roku 2020 oraz zwiększenia zakładanej wartości wygenerowanych inwestycji z 315 mld EUR do 500 mld EUR. Został również rozszerzony katalog sektorów kwalifikujących się do EFIS o m.in. publiczne inwestycje autostradowe, utrzymanie i modernizacja istniejącej infrastruktury transportowej, leśnictwo, biogospodarka. 

Rozporządzenie (PDF 886 KB) obowiązuje od 1 stycznia 2018 r.

Zarządzanie EFIS

EFIS został utworzony w ramach grupy EBI i wszelkie działania w zakresie finansowania i inwestycji wspierane przez EFIS są zarządzane zgodnie z przepisami i procedurami jej dotyczącymi. Stosownie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/2396 (PDF 886 KB) strukturę zarządzania tym instrumentem tworzą: rada kierownicza, dyrektor zarządzający oraz komitet inwestycyjny.

Rada kierownicza w szczególności wyznacza kierunki działania EFIS i ustanawia przepisy niezbędne do jego funkcjonowania. Dyrektor zarządzający odpowiada za bieżące zarzadzania EFIS i prowadzi prace przygotowawcze związane z posiedzeniami komitetu inwestycyjnego.

Z kolei komitet inwestycyjny odpowiada za podejmowanie decyzji odnośnie wykorzystania gwarancji UE na konkretne projekty i na działania prowadzone z krajowymi bankami lub instytucjami prorozwojowymi lub platformami inwestycyjnymi.

Pomoc publiczna

Należy zaznaczyć, że wsparcie w ramach EFIS nie stanowi pomocy publicznej w rozumieniu traktatów UE, a w związku z tym, nie musi być zatwierdzane przez Komisję Europejską. Tym niemniej w sytuacji, gdy obok finansowania w ramach EFIS zaangażowane są inne środki publiczne, możemy mieć do czynienia z pomocą publiczną, która podlega notyfikacji zgodnie z art. 108 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

W przypadku tego rodzaju projektów możliwe jest przeprowadzenie procedury notyfikowania pomocy publicznej do Komisji Europejskiej z wykorzystaniem tzw. szybkiej ścieżki. Przedmiotowa procedura ma trwać do 6 tygodni, o ile promotor projektu dostarczy wszystkie dokumenty wymagane do przeprowadzenia oceny.

Warunkiem skorzystania z ww. procedury, jest przekazanie odnośnego żądania Dyrekcji ds. Konkurencji Komisji Europejskiej. Takie żądanie musi zostać przedłożone Komisji Europejskiej przez właściwą instytucję państwa członkowskiego. W przypadku Polski rolę tę pełni Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Mając powyższe na uwadze potencjalni projektodawcy starający się o uzyskanie wsparcia w ramach EFIS, którzy ocenią, że w danym projekcie może wystąpić pomoc publiczna wymagająca notyfikowania do Komisji Europejskiej, powinni zwracać się bezpośrednio do UOKiK w celu ewentualnego rozpoczęcia procedury z wykorzystaniem ww. szybkiej ścieżki.

Łączenie EFIS z funduszami UE

W niektórych projektach może zaistnieć potrzeba jednoczesnego wykorzystania EFIS i dofinansowania z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych (EFSI).

W takiej sytuacji należy zastosować szczególne podejście, a sposób postępowania będzie zależał od kategorii inwestycji.Poniżej zamieszczono Zalecenia Ministerstwa Rozwoju w tym zakresie.

W razie uwag i pytań do materiału, uprzejmie prosimy o kontakt.

Zalecenia Ministerstwa Rozwoju w zakresie łączenia EFIS z EFSI na poziomie projektu (PDF 141 KB)

Komplementarność Europejskich Funduszy Strukturalnych i Inwestycyjnych i Europejskiego Funduszu Inwestycji Strukturalnych, wersja oryginalna - angielskojęzyczna (PDF 692 KB)

Komplementarność Europejskich Funduszy Strukturalnych i Inwestycyjnych i Europejskiego Funduszu Inwestycji Strategicznych, robocze tłumaczenie MR na język polski (PDF 1 MB)

Dokumenty i przydatne linki